Nieuwe medicijnen tegen haarverlies: hype of echte doorbraak?

Wat we vandaag weten over clascoterone en PP405

Waarom nieuwe haarmiddelen plots wereldwijd in het nieuws verschijnen

De laatste jaren verschijnen steeds vaker berichten over nieuwe behandelingen tegen haarverlies.


Op internationale websites en medische blogs worden vooral twee experimentele therapieën besproken:

• Clascoterone (Breezula®)
• PP405

Sommige artikels spreken zelfs over mogelijke “doorbraken” in de behandeling van haarverlies.

Volgens Dr. Barry Dekeyser, arts gespecialiseerd in haarproblemen bij Haarinzicht – Vitalis Kliniek in Tessenderlo, is het echter belangrijk om dergelijke berichten correct te kaderen.

“Nieuwe therapieën zoals clascoterone en PP405 zijn wetenschappelijk interessant en kunnen in de toekomst mogelijk een rol spelen bij haarverlies. Maar op dit moment bevinden veel resultaten zich nog in een vroege klinische fase. In de geneeskunde moeten we wachten op volledige peer-reviewed studies voordat we kunnen spreken van een echte doorbraak.”
— Dr. Barry Dekeyser, Vitalis Kliniek – Haarinzicht

Om te begrijpen wat deze nieuwe middelen kunnen betekenen, moeten we eerst kijken naar de biologische oorzaak van haarverlies.

Wat gebeurt er bij androgenetische alopecie?

De meest voorkomende vorm van haarverlies is androgenetische alopecie (AGA), vaak bekend als erfelijke haaruitval.



Bij deze aandoening spelen meerdere biologische factoren een rol:

• genetische gevoeligheid van haarfollikels
• hormonale invloed van dihydrotestosteron (DHT)
• progressieve miniaturisatie van haarfollikels

Door dit proces worden haren geleidelijk:

• dunner
• korter
• minder gepigmenteerd

Uiteindelijk kan de haarfollikel volledig stoppen met het produceren van zichtbaar haar.

Dit mechanisme is uitgebreid beschreven in dermatologische literatuur en vormt de basis van de meeste huidige behandelingen.¹

Een correcte diagnose van haarverlies is essentieel voordat een behandeling wordt gestart.
In gespecialiseerde centra wordt hiervoor vaak trichoscopie gebruikt: een geavanceerde microscopische analyse van de hoofdhuid en haarfollikels.

Bij Haarinzicht – Vitalis Kliniek in Tessenderlo wordt deze analyse uitgevoerd met AI-ondersteunde beeldvorming om de evolutie van haarverlies nauwkeurig te volgen.

→ Meer over deze analyse leest u hier: Trichoscopie en AI-haaranalyse bij Haarinzicht

De huidige standaardbehandelingen

Vandaag bestaan er twee behandelingen met een sterke wetenschappelijke basis voor androgenetische alopecia.

Minoxidil

Een topische behandeling die de groeifase van haarfollikels kan verlengen en de haardensiteit kan verhogen.

Gerandomiseerde klinische studies tonen aan dat 5% minoxidil significant effectiever is dan placebo en 2% oplossingen bij mannen met AGA.²

Finasteride

Een orale medicatie die het enzym 5-alpha-reductase remt, waardoor de omzetting van testosteron naar DHT vermindert.

Deze behandeling kan haarverlies stabiliseren en bij sommige patiënten haargroei stimuleren.³

Toch zijn beide therapieën niet perfect:

• minoxidil werkt niet bij iedereen
• finasteride kan bij een kleine groep patiënten seksuele bijwerkingen veroorzaken



Daarom wordt wereldwijd intensief gezocht naar nieuwe behandelingsstrategieën.

Clascoterone: een nieuwe topische anti-androgen

Clascoterone is een topische androgenreceptor-antagonist.

In plaats van de productie van DHT te remmen, blokkeert het middel de binding van androgenen aan receptoren in de haarfollikel.

Dit mechanisme kan theoretisch de hormonale invloed op haarverlies verminderen.

Interessant is dat clascoterone reeds werd ontwikkeld als behandeling voor acne en daarvoor in verschillende landen werd goedgekeurd.

Onderzoek toont dat het middel lokaal kan werken op androgenreceptoren in de huid.⁴

Klinisch onderzoek

Een farmacokinetische studie bij patiënten met androgenetische alopecie toonde dat een topische oplossing van clascoterone:

• lage maar meetbare systemische concentraties kan veroorzaken
• een goede lokale tolerantie vertoont

Deze studie werd gepubliceerd in het British Journal of Clinical Pharmacology.⁵

Daarnaast lopen grotere klinische studies bij haarverlies.

Volgens voorlopige resultaten uit fase-3-studies zou het middel een significant effect hebben ten opzichte van placebo.



Belangrijk is echter dat deze resultaten voorlopig vooral via bedrijfscommunicatie bekend zijn gemaakt en nog niet volledig gepubliceerd zijn in peer-reviewed tijdschriften.

Daarom blijft verdere wetenschappelijke evaluatie noodzakelijk.

PP405: een volledig nieuw mechanisme

Het experimentele middel PP405 krijgt momenteel veel aandacht omdat het een totaal ander biologisch mechanisme gebruikt.

In plaats van hormonale effecten te blokkeren, richt PP405 zich op het metabolisme van haarfollikelstamcellen.

Onderzoek van Stanford University suggereert dat het aanpassen van het energie-metabolisme in haarfollikels stamcellen kan activeren en haargroei kan stimuleren.⁶

Dit mechanisme heeft geleid tot de ontwikkeling van PP405.

Eerste klinische signalen

Volgens vroege klinische gegevens uit een fase-2a studie:

• werd het middel goed verdragen
• werd geen systemische absorptie in het bloed gedetecteerd
• werd bij een deel van de patiënten een toename van haardensiteit waargenomen

Deze resultaten werden voorlopig gecommuniceerd door het ontwikkelende bedrijf.

Het is dus nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken over de klinische effectiviteit.

Waarom nieuwe therapieën nog niet in genetische tests zijn opgenomen

Hoewel nieuwe therapieën zoals clascoterone en PP405 wetenschappelijk interessant zijn, worden ze vandaag nog niet opgenomen in genetische behandelmodellen die gebruikt worden om therapierespons bij haarverlies te voorspellen.

Zo focussen DNA-gebaseerde analyses zoals TrichoTest™ momenteel op behandelingen waarvoor de biologische mechanismen en klinische studies duidelijker zijn vastgesteld.

Volgens ontwikkelaars van dergelijke systemen is het bewijs voor clascoterone nog relatief beperkt en bevindt PP405 zich zelfs nog in een zeer vroege onderzoeksfase. Daarom worden deze therapieën voorlopig nog niet geïntegreerd in genetische behandelalgoritmen die therapierespons proberen te voorspellen.

Dit illustreert hoe belangrijk voldoende klinisch bewijs blijft voordat nieuwe behandelingen breed in medische besluitvorming worden opgenomen.

→ Meer informatie over deze analyse leest u hier: TrichoTest™ genetische analyse bij haarverlies

Waarom nieuwe haarmiddelen vaak overschat worden in de media

De geschiedenis van haarbehandeling toont dat nieuwe therapieën vaak veelbelovend lijken in vroege studies, maar later minder indrukwekkend blijken in grotere klinische onderzoeken.

Daar zijn meerdere redenen voor:

• kleine studiepopulaties
• korte opvolgingsperiode
• sponsor-gecommuniceerde resultaten
• gebrek aan onafhankelijke replicatie



Daarom is het belangrijk om nieuwe behandelingen wetenschappelijk en kritisch te evalueren.

Hoe ziet de toekomst van haarbehandeling eruit?

Haarverlies correct laten analyseren

Wat patiënten vandaag moeten weten over nieuwe haarbehandelingen

• nieuwe therapieën zoals clascoterone en PP405 bevinden zich nog in klinische studies
• vroege resultaten zijn vaak veelbelovend maar moeten bevestigd worden in grotere onderzoeken.
• bestaande behandelingen blijven momenteel de best onderzochte opties
• een correcte diagnose van haarverlies blijft essentieel voordat een behandeling wordt gestart.

Conclusie

Nieuwe geneesmiddelen tegen haarverlies trekken wereldwijd veel aandacht.

Clascoterone en PP405 vertegenwoordigen interessante nieuwe wetenschappelijke richtingen:

• een lokale anti-androgene aanpak
• een metabole stimulatie van haarfollikelstamcellen

Maar voorlopig bevinden deze therapieën zich nog in een fase waarin meer klinisch bewijs nodig is.

Voor patiënten blijft het daarom belangrijk om behandelingskeuzes te bespreken met een arts gespecialiseerd in haarproblemen.

Bronnen

1. Whiting DA.
   Possible mechanisms of miniaturization during androgenetic alopecia.
   Journal of the American Academy of Dermatology. 2001.
2. Olsen EA et al.
   A randomized clinical trial of 5% topical minoxidil versus 2% topical minoxidil and placebo in androgenetic alopecia.
   Journal of the American Academy of Dermatology. 2002.
3. Gupta AK et al.
   Adverse effects associated with 5-alpha reductase inhibitors.
   Journal of Dermatological Treatment. 2019.
4. Trüeb RM.
   Molecular mechanisms of androgenetic alopecia.
   Dermatology. 2002.
5. Mazzetti A et al.
   Pharmacokinetics and safety of topical clascoterone solution in androgenetic alopecia.
   British Journal of Clinical Pharmacology. 2019.
6. Floch N et al.
   Metabolic activation of hair follicle stem cells.
   Cell Reports. 2017.